دانشجوی حقوق ارومیه

فصل چهارم

شرط عدم ممنوعیت زوجه از ارث

چنانکه دیدیم ماده (940) قانون مدنی چنین مقرر می دارد« زوجین که زوجیت آنها دائمی بوده وممنوع از ارث نباشد از یکدیگر ارث می برند».

بنابراین در صورت وجود یکی از موانع ارث در زوجه، وی ازبردن ارث ممنوع ومحروم خواهد بود، موانع ارث که ممکن است در زوجه وجود داشته باشد وموجب محرومیت او از ارث گردد سه چیز است:

1-کفر

2-قتل

3-لعان

1-کفر زوجه موجب محرومیت او از ارث است

فقها در اینکه کفر یکی از موانع ارث است وشخص کافر یعنی کسی که توحید یا نبوت پیامبر اسلام را اعتقاد ندارد ویا یکی از ضروریات دین را منکر است از متوفای مسلمان ارث نمی برد؛ اتفاق نظر دارند؛ بلکه بین مسلمین بطور کلی در این مطلب خلافی نیست.

بنابراین اگر شخص مسلمانی فوت کند وزن غیر مسلمانی داشته باشد زن به لحاظ کافر بودن از ارث محروم است؛ همچانکه اگر اولاد متوفی یا سایر اقرباء او کافر باشند،ارث نمی برند؛ قانون مدنی قبلا" کفر را در زمره موانع ارث قلمداد نکرده بود بلکه در فصل سوم از باب دوم در ارث، تحت عنوان «در شرایط وجمله از موانع ارث » قتل،لعان و ولادت از زنا؛ رابه عنوان موانع ارث شمرده بود،در بین حقوقدانان ومحاکم،این بحث مطرح بود که عبارت «جمله ای از موانع ارث » مذکور در عنوان فصل سوم،مشعر براین معنی است که موانع دیگری وجود دارد که اینجا ذکر نشده است؛ ونیز گفته می شد با توجه اینکه مانع بودن کفر از ارث جزء مسلمات فقه اسلام است می توان با سکوت قانون مدنی در این خصوص وبخصوص با ذکر عبارتی که ایهام وجود این مانع را دارد با توجه به سابقه فقهی به عنوان مراجعه به عرف و عادت مسلم ،کفر را از موانع ارث دانست وکافر را از ارث بردن ممنوع کرد. ولی اصلاحیه قانون مدنی در سال (1361) به این بحثها خاتمه داد وطبق ماده (881) مکرر اصلاحی تصریحا" مقرر گردیده است: « کافر از مسلم ارث نمی برد واگر در بین ورثه متوفای کافری مسلم باشد، وراث کافر، ارث نمی برند اگر چه از لحاظ طبقه ودرجه ،مقدم بر مسلم باشد »

بنابراین اگر شخص کافری که زوجه کافره دارد فوت کند ویک وارث مسلمان داشته باشد (مثلا" فرزند یابرادر ویا حتی عمو، وپسر عمویش مسلمان باشد )اموال او به مسلمان می رسد و ورّاث کافر ارث نمی برند واز جمله زوجه کافره او نیز از ارث بهره ای ندارد.